Sayfa yükleniyor, lütfen bekleyiniz.

Bibliyografik Künye

Herhangi bir konu üzerine çalışma yapacak olan araştırmacılar, seçtikleri konu ile ilgili her türlü bilgi, belge, kaynak, malzemeye ihtiyaç duyar. Çünkü yapılacak olan çalışmanın tam manasıyla başarılı olması için bu gereklidir. Örnek olarak tarih alanında çalışma yapacak bir araştırmacıyı ele alalım. Araştırmacı çalışmak istediği konu ile ilgili ana kaynaklara (seyahatname, kitap, yıllıklar vs.) ulaşmalı ve buradaki bilgiler ışığında eserine yön vermelidir. Ana kaynaklarına ulaşılmamış, buralardaki bilgiler dikkate alınmamış olarak hazırlanan bir eser, kesinlikle amacına ulaşamaz ve o eser de tarih kitabı sayılamaz. Çünkü tarihçi, tarihi gerçeklere yani kaynaklara göre aktarmak zorundadır.[1] İşte bu sebepten araştırmacının seçtiği konuya bütünüyle hakim olması gerekir. Bunun da yolu yukarıda da bahsettiğimiz gibi konu ile ilgili her türlü materyali bilmekten geçer. İşte tam da burada bibliyografik künye (fişleme) işin içine girer. Bibliyografik künye, kaynak kimliğinin çıkartılması demektir. Araştırmacı, çalışacağı konu ile ilgili ulaşabildiği ve bildiği tüm kaynakları not etmelidir. Bunlar makale, dergi, gazete, ana kaynak, araştırma eser vs. olabilir. Bu kaynakların sayısı, konuya göre binlerce, milyonlarca olabilir. Kişinin tüm eserleri aklında tutması mümkün değildir. Ayrıca bu eserlerin hepsi kişinin kütüphanesinde bulunmayabilir. Bu sebeple gerekli kaynakları not ederek bir yerde toplar ve listeler. Yani kaynakların kimliğini çıkarır. Bibliyografik fişleme sadece eser kaleme almak için yapılmaz. Kişi ilgi duyduğu konular veya ileride çalışma yapmayı düşündüğü konular için de fişleme işlemi yapabilir. Bu işlem sayesinde ilgi duyduğu konularla ilgili bilgi alabilmek ve kaleme alacağı eser için çok kolay bir şekilde bilgiye ulaşabilir. Peki fişleme işlemi nasıl yapılır? Elbette bu işlemin belli kuralları mevcuttur. Fişlemenin ne olduğundan ve ne işe yaradığından bahsettikten sonra şimdi de nasıl yapılacağını aktaracağız.

Bibliyografik Künye (Fişleme) Nasıl Yapılır?

Fişleme işlemi, fişleme yapılan malzemeye (kitap, makale ve dergi) göre bazı farklılıklar barındırmaktadır. Bu sebeple birkaç başlık altında incelenir.

Kitap Fişlemesi

  1. Fişleme işlemi eni 7,5 cm, boyu ise 12,5 cm olan kağıt üstüne uygulanır.
  2. Bibliyografik Künye (Fiş) Sayfa Boyutları
  3. Yazarın soyadı kağıdın sağ üstüne büyük harflerle yazılır. Eserin kapak sayfasında yazarın adı ve soyadı mevcuttur.
  4. Yazarın soyadı ikinci kez fakat bu sefer kağıdın sol başının bir alt satırına yazılır.
  5. Yazarın adı yazılır.
  6. Kitabın adı yazılır. Kitabın adı kapak sayfasında mevcuttur.
  7. Eğer var ise kitabın cilt sayısı (Roma rakamıyla) yazılır. Cilt sayısı kitabın kapak sayfasında veya ilk sayfasında mevcuttur.
  8. Eğer var ise kitabın çevirisini yapan ve derleyen isimleri yazılır. Bunları da kitabın kapak veya ilk sayfasında bulabilirsiniz. Çeviren ve derleyen isimleri parantez içinde yazılır. (Ör: (nşr. …))
  9. Kitabı yayınlayan yayın kuruluşlarının adları yazılır. Kapak sayfasında mevcuttur.
  10. Kitabın baskı sayısı yazılır. Baskı sayısı Roma rakamlarıyla yazılmaz. (Ör: 2. Baskı) Baskı sayısı kitabın 1. veya 2. sayfasında mevcuttur.
  11. Kitabın basıldığı yer yazılır. Kitabın 1. veya 2. sayfalarında bulabilirsiniz.
  12. Kitabın basıldığı yıl yazılır. Kitabın 1. veya 2. sayfalarında bulabilirsiniz.
  13. Kitabın sayfa aralığı yazılır.
  14. Kitabın içeriğine ait notlar yazılır.
  15. Şahsi düşünce notları yazılır.
  16. Kitabın bulunduğu kütüphane yazılır.

Kitap Fişlemesi İle İlgili Notlar

  1. Kitabın basıldığı yer ve yıl arasına asla virgül koyulmaz. Ör: Ankara 2009
  2. “Soyadı” bölümünün altı kesinlikle boş bırakılmalıdır.
  3. Kitap adı ve cilt sayısı arasına kesinlikle virgül koyulmaz. Ör: Gök-Türkler III
  4. Eserin yazarının soyadı mevcut değilse (soyadı kanunundan önce yazılmış eserler için) yazarın tam adı yazılır. Yani “soyadı, adı” şeklinde fişe yazılmaz. Ör: İbn-i Haldun
  5. Kitabın sayfa aralığını gösteren “s.” kısaltması kesinlikle küçük harfle yazılır. Ayrıca kitapta konuların başladığı yere kadar olan (giriş, ön söz, içindekiler gibi bölümler) bölüm eğer Roma rakamlarıyla gösterilmişse o da ayrı bir şekilde sayfa aralığı yerine yazılır. Ör: s.458/ Ör: s.615+XVI
  6. Yukarıda sıralanan maddelerden biri kitapta eksikse veya bulunamadıysa, eksik olan madde atlanır ve bir sonraki madde yazılır. Ör: Soyadı, Adı, Kitap Adı, -normal sıralamada burada cilt sayısı ve çeviren, derleyen adları yer alır ancak kitap tek ciltten oluşuyorsa ikinci bir cilt olmadığından cilt sayısı yazılmaz. Eğer kitap çeviri değilse veya derleyeni yoksa bu basamakta atlanır ve diğerine geçilir.- Yayınevi şeklinde yapılır.

Kitap Fişlemesi Örnekleri

Bibliyografik Künye, Örnek Kitap Fişlemesi Bibliyografik Künye, Örnek Kitap Fişlemesi

Makale Fişlemesi

  1. Makale Fişlemesi, makale, dergi, sempozyum kitapları, bildiri gibi kaynaklar için uygulanır.
  2. Fişleme işlemi eni 7,5 cm, boyu ise 12,5 cm olan kağıt üstüne uygulanır.
  3. Yazarın soyadı kağıdın sağ üstüne büyük harflerle yazılır. Yazarın adı ve soyadı makalenin ilk sayfasında mevcuttur.
  4. Yazarın soyadı ikinci kez fakat bu sefer kağıdın sol başının bir alt satırına yazılır.
  5. Yazarın adı yazılır.
  6. Makalenin tam adı yazılır. Makale adı “tırnak işareti” içinde ve italik yazı ile yazılır. Makalenin adı, makalenin ilk sayfasında bulunur. (Ör: “Anadolu’da Türk Varlığı”)
  7. Eğer varsa çeviren kişinin adı parantez içinde yazılır.
  8. Makalenin yayınlandığı dergi vs. nin tam adı yazılır. Derginin kapak sayfasında ad mevcuttur.
  9. Makalenin yayınladığı derginin cilt sayısı (Roma rakamı ile) yazılır. Kapak sayfasında mevcuttur.
  10. Makalenin yayınladığı derginin sıra sayısı parantez içinde yazılır. Ör: (S.7) Kapak sayfasında mevcuttur. Eğer derginin cilt sayısı varsa sıra sayısı gösterilmez.
  11. Makalenin sunulduğu tarih “ay-yıl” şeklinde ve parantez içinde yazılır. Yayınlandığı dergide hep bulunmayabilir. Böyle bir durumda bu adım atlanır ve diğer adıma geçilir. Ör. (22 Eylül-2 Ekim 2011)
  12. Makalenin yayınladığı dergiyi yayınlayan kuruluşun adı yazılır. Derginin kapak sayfasında mevcuttur.
  13. Makalenin basıldığı yer-yıl yazılır.
  14. Derginin içindeki makalenin başladığı ve bittiği sayfa aralığı yazılır. (Ör: s.224-246)

Makale Fişlemesi İle İlgili Notlar

  1. Derginin sıra sayısını belirten “S.” büyük harfle ve parantez içinde yazılır.
  2. Yaygın olarak bilinen yayınların ve kuruluşların adları kısaltılarak yazılır. Ör: İSLaM Ansiklopedisi-İ/A şeklinde kısaltılır.
  3. Kitabın basıldığı yer ve yıl arasına asla virgül koyulmaz. Ör: Ankara 2009
  4. “Soyadı” bölümünün altı kesinlikle boş bırakılmalıdır.
  5. Kitap adı ve cilt sayısı arasına kesinlikle virgül koyulmaz. Ör: Belleten XXVI
  6. Makalenin sunulduğu tarihten kasıt şudur; herhangi bir sempozyum, konferans gibi organizasyonlarda konuşmacılar uzman oldukları alanlarda sunum yaparlar. İşte bu sempozyum vs. gibi organizasyonlarda yapılan konuşmalar (konuşmacıların yaptığı konuşmalar) daha sonra bir kitap, dergi olarak basılabilir. Yani makalenin sunulduğu tarihle yayınlandığı tarih farklı olabilir. Bu sebeple iki farklı tarihte verilmelidir. Yapılan işlem araştırmacının esere daha kolay ulaşmasını sağlar.
  7. Yukarıda sıralanan maddelerden biri makalede ve yayınladığı dergide eksikse veya bulunamadıysa, eksik olan madde atlanır ve bir sonraki madde yazılır. Ör: Soyadı, Adı, Makale Adı, Çeviren, derleyen adları, derginin tam adı, cilt sayısı, sıra sayısı, -normal sıraya göre buraya makalenin sunulduğu tarih yazılır fakat yoksa bu basamakta atlanır ve diğerine geçilir.- Yayınevi… şeklinde yapılır.

Makale Fişlemesi Örnekleri

Bibliyografik Künye, Örnek Makale Fişlemesi Bibliyografik Künye, Örnek Makale Fişlemesi

Sonuç olarak, yapılan bu işlem herhangi bir konu ile ilgili eserlerin künyelerinin bir araya toplanarak kişinin bunlara her an ulaşabilmesine olanak sağlamaktadır.

Dipnot
  1. Konu ile ilgili detaylı bilgi için; “Tarihi Yazarken Ahlakın Önemi” ve “Tarih ile Ahlak Arasındaki İlişki” adlı yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Paylaş:
Yorumlar İçeriğe yorum yapılmamış. 😍 İlk yorum yapan siz olun.

Tarih Nedir?